คำนวณภาษีการรับมรดก พ.ร.บ. 2558 ยกเว้น 100 ล้าน

ภาษีการรับมรดก คืออะไร

ภาษีการรับมรดก (Inheritance Tax) คือภาษีที่ผู้รับมรดกต้องเสียเมื่อได้รับทรัพย์สินจากผู้ตาย ตาม พ.ร.บ. ภาษีการรับมรดก พ.ศ. 2558 มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2559 โดยผู้รับแต่ละคนจะได้รับยกเว้นภาษีสูงสุด 100 ล้านบาท เครื่องมือนี้ช่วยประมาณยอดภาษีที่ต้องชำระสำหรับมรดกที่เกิน 100 ล้านบาท เพื่อให้วางแผนการรับมรดกได้อย่างถูกต้อง

ใครต้องเสียภาษีมรดก

ผู้รับมรดกทุกคนที่ได้รับทรัพย์สินจากผู้ตายที่มีภูมิลำเนาในประเทศไทย หรือได้รับทรัพย์สินที่อยู่ในประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นบุคคลไทยหรือต่างชาติ หากมูลค่ามรดกสุทธิเกิน 100 ล้านบาทต้องเสียภาษีการรับมรดก ผู้รับมรดกที่เป็นคู่สมรส บุตร บิดา มารดา ได้รับยกเว้น 100 ล้านบาทและเสียภาษีในอัตรา 5% ส่วนพี่น้องและบุคคลอื่นเสียในอัตรา 10%

ใช้สิทธิยกเว้นรายบุคคล

สิทธิยกเว้น 100 ล้านบาทคำนวณรายบุคคล ไม่ใช่รายครอบครัว ถ้ามีผู้รับมรดก 3 คน สามารถใช้สิทธิยกเว้นรวมกันได้สูงสุด 300 ล้านบาท หากผู้ตายมีมรดก 350 ล้านบาท แม้ภาษีคำนวณรายบุคคลจะลดลงอย่างมาก เมื่อเทียบกับกรณีผู้รับคนเดียว

สูตรคำนวณภาษีมรดก

สูตรคำนวณอย่างไร

การคำนวณภาษีมรดกมี 4 ขั้นตอนหลัก ดังนี้

ขั้นที่ 1 มรดกสุทธิ = มูลค่ามรดกรวม − ค่าใช้จ่ายงศพ (สูงสุด 100,000 บาท) − หนี้สินของผู้ตาย − มรดกที่รับจากผู้ให้เดียวกันก่อนหน้า 5 ปี

ขั้นที่ 2 ฐานภาษี = มรดกสุทธิ − สิทธิยกเว้น 100 ล้านบาท (ถ้ามรดกสุทธิน้อยกว่า 100 ล้าน ฐานภาษีจะเป็น 0)

ขั้นที่ 3 ภาษี = ฐานภาษี × อัตราภาษี (5% สำหรับคู่สมรส บุตร บิดา มารดา หรือ 10% สำหรับพี่น้องและบุคคลอื่น)

ขั้นที่ 4 ได้รับสุทธิ = มูลค่ามรดกรวม − ภาษี

อัตราภาษีมรดก

อัตรา 5% สำหรับผู้สืบสันดานโดยธรรมชาติ ได้แก่ คู่สมรส บุตร บิดา และมารดา เป็นอัตราต่ำที่สุดเพื่อลดภาระครอบครัว

อัตรา 10% สำหรับพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน พี่น้องร่วมบิดาหรือมารดาเดียวกัน และบุคคลอื่นนอกเหนือจาก 5% เช่น ปู่ ย่า ตา ยาย หลาน เพื่อน หรือองค์กร

ยกเว้นภาษีมรดก 100 ล้านบาท

ผู้รับมรดกแต่ละคนจะได้รับยกเว้นภาษี 100 ล้านบาท หมายความว่าถ้ารับมรดก 50 ล้านบาท ไม่ต้องเสียภาษี ถ้ารับ 150 ล้านบาท ต้องเสียภาษีเฉพาะส่วนเกิน 50 ล้านบาท ส่วนหักค่าใช้จ่ายงศพและหนี้สินทำให้ฐานภาษีลดลงได้อีก การวางแผนด้วยการแบ่งมรดกให้หลายคนเป็นวิธีที่นิยมที่สุดเพราะใช้สิทธิยกเว้นของแต่ละคนได้เต็มที่

หักค่าใช้จ่ายงศพและหนี้สิน

ผู้รับมรดกหักค่าใช้จ่ายงศพได้สูงสุด 100,000 บาท ตามที่กฎหมายกำหนด ไม่ว่าจะจ่ายจริงเท่าไหร่ก็หักได้ไม่เกินวงเงินนี้ ส่วนหนี้สินของผู้ตายที่นำมาหักต้องเป็นหนี้ที่มีหลักฐานชัดเจนและเป็นหนี้ของผู้ตายจริง ๆ หนี้ภาษีหรือหนี้ที่ผู้ตายเป็นผู้ค้ำประกันอาจมีข้อจำกัดในการหัก ควรตรวจสอบกับสำนักงานสรรพากรพื้นที่

ข้อควรระวังและสิ่งที่มักพลาด

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย คือการลืมรวมมรดกจากผู้ให้เดียวกันภายใน 5 ปี ซึ่งกฎหมายนับรวมยอดเพื่อคำนวณฐานภาษี นอกจากนี้การประเมินมูลค่าอสังหาริมทรัพย์ต้องใช้ราคาประเมินของกรมธนารักษ์ ไม่ใช่ราคาซื้อขายจริง การไม่ยื่นแบบ ภ.ม.ร.ด.6 ภายใน 150 วันจะถูกปรับร้อยละ 1.5 ต่อเดือนและอาจถูกดำเนินคดี

วางแผนมรดกลดภาษี

วิธีที่นิยมในการลดภาษีมรดกได้แก่ การแบ่งมรดกให้หลายคนเพื่อใช้สิทธิยกเว้น 100 ล้านบาทของแต่ละคนให้เต็มที่ การบริจาคทรัพย์สินก่อนเสียชีวิตเพื่อลดขนาดมรดก และการใช้วิธีการให้ระหว่างมีชีวิตที่ได้รับยกเว้นภาษีการให้ตามเงื่อนไข ควรปรึกษานักวางแผนภาษีก่อนตัดสินใจเพราะกฎหมายมีรายละเอียดมาก

ภาษีการให้ vs ภาษีมรดก

ภาษีการให้คือภาษีที่ผู้ได้รับของขวัญระหว่างที่ผู้ให้ยังมีชีวิตต้องเสีย โดยผู้รับที่เป็นบุตร คู่สมรส บิดา หรือมารดา ได้รับยกเว้น 20 ล้านบาท และหลังจากนั้นคิดอัตราเดียวกับภาษีมรดก การให้ระหว่างมีชีวิตอาจเป็นทางเลือกในการวางแผนภาษีสำหรับครอบครัวที่มีสินทรัพย์มาก

ตัวอย่างการคำนวณ

ตัวอย่าง 1: รับมรดก 150 ล้านบาท เป็นบุตร ค่าใช้จ่ายงศพ 100,000 บาท ไม่มีหนี้สิน มรดกหลังหักค่าใช้จ่าย 149.9 ล้านบาท หักยกเว้น 100 ล้านบาท เหลือฐานภาษี 49.9 ล้านบาท ภาษี 5% = 2,495,000 บาท ได้รับสุทธิ 147,505,000 บาท

ตัวอย่าง 2: รับมรดก 150 ล้านบาท เป็นพี่น้อง ค่าใช้จ่ายงศพ 100,000 บาท ไม่มีหนี้สิน ฐานภาษี 49.9 ล้านบาท ภาษี 10% = 4,990,000 บาท ได้รับสุทธิ 145,010,000 บาท ต่างจากบุตรถึงเกือบ 2.5 ล้านบาท

คำถามที่พบบ่อย

ภาษีมรดกเสียที่ไหน ยื่นภาษีที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ ภายใน 150 วันนับแต่วันที่รู้ว่าได้รับมรดก

ไม่ยื่นภาษีมรดกมีโทษอะไร มี ต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือน และอาจถูกปรับสูงสุดเป็น 2 เท่าของภาษีที่ต้องชำระ

บ้านที่อยู่อาศัยยกเว้นไหม ไม่มีข้อยกเว้นพิเศษสำหรับบ้านที่อยู่อาศัย แต่ได้รับยกเว้น 100 ล้านบาทเหมือนผู้รับมรดกทั่วไป

มรดกเป็นที่ดินต่างจังหวัดต้องเสียภาษีไหม ต้องเสีย ถ้าเป็นที่ดินในประเทศไทยและมูลค่าเกิน 100 ล้านบาท ประเมินราคาตามราคาประเมินของกรมธนารักษ์

ภาษีมรดกต่างจากภาษีการให้อย่างไร ภาษีการให้ใช้ยกเว้น 20 ล้านบาท ส่วนภาษีมรดกใช้ยกเว้น 100 ล้านบาท ทั้งสองใช้อัตราภาษีเดียวกัน 5% หรือ 10%

ลองกรอกมูลค่ามรดกที่จะได้รับ ความสัมพันธ์ และค่าใช้จ่ายด้านบน เพื่อดูภาษีที่ต้องชำระ ครับ